صنعت نساجی در هفته گذشته تحت تأثیر مجموعهای از تحولات اقتصادی، تجاری و تولیدی قرار داشت. در بازار جهانی پنبه، تازهترین برآورد وزارت کشاورزی آمریکا از کاهش تولید جهانی در فصل زراعی ۲۰۲۶/۲۷ حکایت دارد. در همین حال، صادرات پنبه برزیل افزایش یافته و دولت هند نیز معافیت تعرفهای واردات پنبه را برای دو ماه دیگر تمدید کرده است.
در داخل ایران، افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، مشکلات حملونقل و طولانی شدن زمان واردات همچنان از موضوعات مهم مطرحشده از سوی فعالان صنعت نساجی و پوشاک است.
در این گزارش، مهمترین اخبار هفته را با تمرکز بر دادههای قابل استناد و پیامدهای آنها برای تولیدکنندگان، بازرگانان و فعالان زنجیره تأمین بررسی میکنیم.
بخش اول | اخبار صنعت نساجی ایران
۱. افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و فشار بر زنجیره تولید نساجی ایران
افزایش هزینه تأمین مواد اولیه و دشواری واردات، همچنان یکی از مسائل جدی پیش روی تولیدکنندگان نساجی و پوشاک ایران است.
در گزارشی که در ۱۶ آبان ۱۴۰۵ از سوی اقتصادآنلاین منتشر شد، مجید نامی، مشاور ارشد اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران، به تشریح مشکلات تأمین الیاف، افزایش هزینه حملونقل و طولانی شدن زمان واردات مواد اولیه پرداخت.
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران که در این گزارش نقل شده، تورم ماهانه گروه پوشاک و کفش در مهرماه ۷٫۸ درصد و تورم دوازدهماهه این گروه منتهی به مهر ۱۴۰۵ برابر با ۷۲٫۲ درصد اعلام شده است.
نامی همچنین سهم مواد اولیه از قیمت تمامشده پوشاک را بسته به نوع محصول، حدود ۵۰ تا ۷۰ درصد برآورد کرده است.
از دیگر نکات مطرحشده در این گفتوگو میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد پنبه مورد نیاز کشور از طریق واردات تأمین میشود؛ این رقم برآورد اعلامشده از سوی مصاحبهشونده است.
هزینه حمل یک کانتینر مواد اولیه از چین که پیشتر حدود ۲ تا ۳ هزار دلار بوده، در شرایط مورد اشاره به ۱۸ تا ۲۰ هزار دلار رسیده است.
زمان تأمین محمولههای وارداتی که پیشتر حدود یک ماه عنوان شده، اکنون به سه تا چهار ماه افزایش یافته است.
اختلال در تأمین ویسکوز و مواد اولیه زنجیره پلیاستر نیز از دیگر مسائل مطرحشده در این گزارش است.
تحلیل بازار نساجی ایران
افزایش هزینه تأمین مواد اولیه، تنها به معنای گرانتر شدن خرید نیست. طولانی شدن زمان واردات، سرمایه بیشتری را در موجودی مواد اولیه و سفارشهای در راه درگیر میکند و در نتیجه، فشار بر سرمایه در گردش واحدهای تولیدی افزایش مییابد.
این مسئله برای کارخانههای ریسندگی و بافندگی اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا تأخیر در تأمین یک ماده اولیه میتواند برنامه تولید چندین محصول را تحت تأثیر قرار دهد.
از سوی دیگر، در شرایطی که تولیدکننده با افزایش هزینه جایگزینی مواد اولیه روبهرو است، فروش با قیمتهای قبلی نیز ریسک بیشتری پیدا میکند. به همین دلیل، مدیریت موجودی، تنوعبخشی به منابع تأمین و بازنگری در شرایط قراردادهای خرید و فروش اهمیت بیشتری یافته است.
منبع و مطالعه بیشتر: گزارش اقتصادآنلاین درباره افزایش هزینه مواد اولیه و مشکلات زنجیره تأمین نساجی ایران. این صفحه بازنشر گزارش اقتصادآنلاین است. همچنین گزارش مرتبط منتشرشده در راوی نفت را میتوان مطالعه کرد.
بخش دوم | اخبار صنعت نساجی جهان
۲. کاهش پیشبینی تولید جهانی پنبه در فصل ۲۰۲۶/۲۷؛ قرارداد مارس در محدوده ۸۲ سنت
وزارت کشاورزی آمریکا (USDA) در گزارش نوامبر ۲۰۲۶ خود، برآورد تولید و مصرف جهانی پنبه در فصل زراعی ۲۰۲۶/۲۷ را اصلاح کرده است.
بر اساس گزارش عرضه و تقاضای محصولات کشاورزی جهان (WASDE)، پیشبینی تولید جهانی پنبه از ۱۱۷٫۹۵ میلیون عدل در برآورد اکتبر، به حدود ۱۱۷٫۴۸ میلیون عدل کاهش یافته است.
هر عدل پنبه در این محاسبات معادل ۴۸۰ پوند در نظر گرفته میشود.
مهمترین ارقام گزارش نوامبر به شرح زیر است:
| شاخص | پیشبینی فصل ۲۰۲۶/۲۷ |
|---|---|
| تولید جهانی پنبه | ۱۱۷٫۴۸ میلیون عدل |
| معادل وزنی تولید | حدود ۲۵٫۵۸ میلیون تن |
| مصرف جهانی | ۱۲۲٫۷۵ میلیون عدل |
| صادرات جهانی | ۴۴٫۸۲ میلیون عدل |
| موجودی پایان دوره | ۷۰٫۵۷ میلیون عدل |
کاهش برآورد تولید جهانی عمدتاً ناشی از تعدیل پیشبینی تولید در کشورهایی مانند هند، ترکیه، آرژانتین و آمریکا بوده است. در مقابل، افزایش برآورد تولید در استرالیا و چین بخشی از این کاهش را جبران کرده است.
در بخش قیمت نیز گزارش اقتصادی ماه نوامبر Cotton Incorporated نشان میدهد که قیمت قرارداد آتی مارس ۲۰۲۷ پنبه در بورس ICE آمریکا در محدوده ۸۲ سنت به ازای هر پوند قرار داشته است. در همین دوره، قرارداد دسامبر ۲۰۲۶ به زیر ۸۰ سنت رسیده بود.
بنابراین رقم ۸۲ سنت به قرارداد مارس مربوط است و نباید آن را قیمت عمومی یا قیمت نقدی پنبه در تمام بازارها تلقی کرد.
تحلیل بازار پنبه
نکته مهم در گزارش جدید USDA این است که کاهش تولید جهانی بهتنهایی به معنای کمبود قطعی پنبه یا افزایش حتمی قیمتها نیست.
برآورد مصرف جهانی نیز نسبت به ماه قبل کاهش یافته و به حدود ۱۲۲٫۷۵ میلیون عدل رسیده است. این موضوع نشان میدهد سمت تقاضا نیز همچنان با محدودیتهایی روبهرو است.
برای کارخانههای ریسندگی، بهویژه واحدهایی که بخش مهمی از مواد اولیه خود را از بازار وارداتی تأمین میکنند، دنبال کردن همزمان تولید، مصرف، موجودی پایان دوره و قیمت قراردادهای آتی اهمیت دارد.
منابع:
۳. صادرات پنبه برزیل در اکتبر ۱۵٫۱ درصد افزایش یافت
برزیل در اکتبر ۲۰۲۶ موفق شد حجم صادرات پنبه خود را نسبت به ماه مشابه سال قبل افزایش دهد. این اتفاق در شرایطی رخ داده که رقابت میان عرضهکنندگان بزرگ پنبه در بازار جهانی همچنان ادامه دارد.
بر اساس دادههای سازمان تجارت خارجی برزیل (Secex) که توسط انجمن ملی صادرکنندگان پنبه این کشور (ANEA) تجمیع شده است، صادرات پنبه برزیل در اکتبر به ۳۳۸٫۳ هزار تن رسید.
این میزان نسبت به اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۱۵٫۱ درصد افزایش داشته و نسبت به سپتامبر ۲۰۲۶ نیز ۷۶٫۶ درصد بیشتر بوده است.
وضعیت صادرات در چهار ماه نخست سال تجاری ۲۰۲۶/۲۷ نیز قابل توجه است:
| شاخص | مقدار |
|---|---|
| صادرات اکتبر ۲۰۲۶ | ۳۳۸٫۳ هزار تن |
| رشد نسبت به اکتبر سال قبل | ۱۵٫۱٪ |
| رشد نسبت به سپتامبر ۲۰۲۶ | ۷۶٫۶٪ |
| صادرات از ژوئیه تا اکتبر | ۷۹۱٫۱ هزار تن |
| رشد چهارماهه نسبت به سال قبل | ۱۶٫۸٪ |
بنگلادش در مجموع چهار ماه نخست سال تجاری، با واردات ۱۴۴٫۶ هزار تن، بزرگترین مقصد صادرات پنبه برزیل بوده است. ترکیه و ویتنام نیز در میان مقاصد اصلی صادرات قرار داشتهاند.
با وجود این رشد، رئیس انجمن ANEA تأکید کرده است که برای تحقق اهداف صادراتی فصل جاری، حفظ روند عرضه و توسعه زیرساختهای بندری و لجستیکی همچنان ضروری است.
تحلیل تجاری
افزایش صادرات برزیل نشان میدهد این کشور همچنان در حال تقویت جایگاه خود در بازار جهانی پنبه است.
برای خریداران پنبه، افزایش عرضه از یک مبدأ مهم میتواند فرصت بیشتری برای مقایسه کیفیت، شرایط تحویل و قیمت خرید ایجاد کند. البته تصمیم خرید نباید صرفاً بر مبنای قیمت اسمی انجام شود.
مشخصات کیفی الیاف، از جمله طول الیاف، میکرونر، استحکام، یکنواختی و شاخصهای HVI، در انتخاب پنبه مناسب برای خطوط ریسندگی اهمیت تعیینکننده دارند.
منابع:
۴. هند معافیت تعرفه واردات پنبه را تا پایان دسامبر ۲۰۲۶ تمدید کرد
دولت هند معافیت تعرفه گمرکی واردات پنبه را تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶ تمدید کرده است.
این تصمیم در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ از سوی وزارت نساجی هند اعلام شد و بر اساس ابلاغیه شماره 35/2026-Customs مورخ ۳۰ اکتبر، معافیتی را که قرار بود در پایان اکتبر خاتمه یابد، دو ماه دیگر تمدید میکند.
دولت هند هدف این تصمیم را تسهیل دسترسی صنایع نساجی به مواد اولیه، تأمین پنبه با قیمت رقابتی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی اعلام کرده است.
هند یکی از بازیگران مهم زنجیره جهانی پنبه و نساجی محسوب میشود. از این رو، تغییر در سیاستهای تعرفهای این کشور میتواند بر جریان تجارت پنبه و شرایط رقابت تولیدکنندگان آن تأثیر بگذارد.
اهمیت این تصمیم برای صنعت نساجی
برای کارخانههای ریسندگی هند، دسترسی به پنبه وارداتی با هزینه تعرفهای کمتر میتواند انعطاف بیشتری در انتخاب منابع تأمین ایجاد کند.
از طرف دیگر، این سیاست باید در کنار شرایط تولید داخلی پنبه هند و منافع کشاورزان این کشور بررسی شود. تمدید معافیت تعرفهای بهتنهایی به معنای افزایش قطعی واردات یا کاهش قطعی قیمت نخ و پارچه نیست؛ بلکه زمینه تجاری مناسبتری برای تأمین مواد اولیه فراهم میکند.
منبع رسمی:
اطلاعیه وزارت نساجی دولت هند – تمدید معافیت تعرفه واردات پنبه تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۶
۵. رشد ۹٫۶ درصدی تولید صنعت نساجی ترکمنستان در ده ماه نخست ۲۰۲۶
صنعت نساجی ترکمنستان در ده ماه نخست سال ۲۰۲۶ رشد تولیدی معادل ۹٫۶ درصد را نسبت به دوره مشابه سال گذشته ثبت کرده است.
این آمار در ۸ نوامبر ۲۰۲۶ از سوی خبرگزاری Trend و به نقل از سرویس مطبوعاتی دولت ترکمنستان منتشر شد.
بر اساس این گزارش، عملکرد بخشهای مختلف صنعت نساجی این کشور به شرح زیر بوده است:
| گروه محصول | رشد تولید |
|---|---|
| کل صنعت نساجی | ۹٫۶٪ |
| نخ پنبهای | ۳٫۴٪ |
| پارچه پنبهای | ۱٫۷٪ |
| پوشاک و محصولات کشباف | ۳٫۶٪ |
| محصولات چرمی | ۰٫۴٪ |
همچنین درآمد کل بنگاههای وابسته به انجمن دولتی Türkmenhaly در این دوره ۶ درصد افزایش داشته است.
ساختار صنعت نساجی ترکمنستان بر پایه پنبه تولید داخل شکل گرفته و زنجیرهای شامل پنبهپاککنی، ریسندگی، بافندگی، رنگرزی و تولید پوشاک را در بر میگیرد.
تحلیل منطقهای
رشد تولید نساجی ترکمنستان از منظر توسعه زنجیره ارزش داخلی قابل توجه است. این کشور با تکیه بر تولید پنبه داخلی و توسعه ظرفیتهای فرآوری، بخشی از زنجیره تولید را در داخل کشور حفظ کرده است.
البته رشد ۹٫۶ درصدی کل صنعت نباید به معنای رشد یکسان تمام بخشهای آن تلقی شود. برای مثال، رشد تولید نخ پنبهای و پارچه پنبهای کمتر از رشد کلی صنعت بوده است.
مقایسه روند توسعه صنایع نساجی کشورهای آسیای مرکزی با ایران میتواند برای بررسی ظرفیتهای سرمایهگذاری، تجارت منطقهای و رقابت در بازار محصولات نساجی مفید باشد.
منبع:
خبرگزاری Trend – رشد تولید صنعت نساجی ترکمنستان در ژانویه تا اکتبر ۲۰۲۶
بخش سوم | جمعبندی و تحلیل بازار
مهمترین پیامهای صنعتی هفته
مرور تحولات این هفته نشان میدهد که بازار جهانی نساجی همچنان تحت تأثیر سه عامل اصلی قرار دارد: وضعیت عرضه مواد اولیه، سیاستهای تجاری کشورها و شرایط تقاضای صنایع پاییندستی.
در بازار پنبه، کاهش پیشبینی تولید جهانی در کنار کاهش برآورد مصرف، نشان میدهد که نمیتوان تنها با بررسی یک شاخص درباره روند آینده قیمتها قضاوت کرد.
در تجارت جهانی نیز افزایش صادرات پنبه برزیل و تمدید معافیت تعرفهای هند، اهمیت رقابت بر سر تأمین مواد اولیه را نشان میدهد.
در سطح منطقهای، رشد تولید نساجی ترکمنستان نمونهای از تلاش برای توسعه ظرفیتهای داخلی در زنجیره پنبه تا محصول نهایی است.
اما برای صنعت نساجی ایران، مهمترین مسئله همچنان دشواری تأمین مواد اولیه، هزینه بالای واردات و فشار بر سرمایه در گردش تولیدکنندگان است.
این تحولات چه اهمیتی برای فعالان صنعت نساجی ایران دارد؟
برای تولیدکنندگان نخ و پارچه، دنبال کردن روند عرضه پنبه و سایر الیاف، بهویژه از کشورهای صادرکننده بزرگ، میتواند در برنامهریزی خرید مواد اولیه مؤثر باشد.
برای بازرگانان و تأمینکنندگان نیز مقایسه منابع تأمین از نظر کیفیت، قیمت، شرایط پرداخت و زمان تحویل اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
از سوی دیگر، واحدهای تولیدی باید در کنار مدیریت هزینهها، توجه بیشتری به بهرهوری مواد اولیه، کاهش ضایعات و کنترل کیفیت داشته باشند. در شرایطی که تأمین مواد اولیه با محدودیت روبهرو است، کاهش ضایعات و افزایش راندمان تولید میتواند بخشی از فشار هزینهای را جبران کند.
آنچه از تحولات این هفته میتوان نتیجه گرفت، این است که مزیت رقابتی در صنعت نساجی تنها به ظرفیت تولید یا قیمت فروش وابسته نیست؛ دسترسی پایدار به مواد اولیه، مدیریت سرمایه در گردش و شناخت دقیق بازار نیز به همان اندازه اهمیت دارند.
منابع و مراجع گزارش
۱. USDA – گزارش عرضه و تقاضای جهانی محصولات کشاورزی، نوامبر ۲۰۲۶
۲. Cotton Incorporated – گزارش اقتصادی ماهانه پنبه، نوامبر ۲۰۲۶
۳. Agência Estado – آمار صادرات پنبه برزیل در اکتبر ۲۰۲۶
۴. وزارت نساجی هند – تمدید معافیت تعرفه واردات پنبه
۵. Trend News Agency – عملکرد صنعت نساجی ترکمنستان
۶. اقتصادآنلاین – گزارش مشکلات تأمین مواد اولیه و افزایش هزینه تولید پوشاک
۷. Cotton Export Sales – گزارش فروش و صادرات هفتگی پنبه آمریکا
تهیه و تنظیم: تحریریه بازار نساجی ایران
این گزارش با استفاده از منابع رسمی، رسانههای تخصصی و اظهارات فعالان صنعت تهیه شده است. آمارهای پیشبینیشده، برآوردهای دورهای و اظهارات نقلشده از اشخاص، به همان شکل در متن مشخص شدهاند. تحلیلهای ارائهشده نیز برداشت تحریریه از پیامدهای احتمالی تحولات برای زنجیره تولید و تجارت نساجی هستند.